YAŞ MEYVE-SEBZE SEKTÖRÜ İHRACAT PROSEDÜRLERİ

6.1.1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İhracat Yönetmeliği'nin 4. maddesinin (e) bendine göre, ihraç edeceği mala göre ilgili ihracatçı birliğine üye olan, gerçek usulde vergiye tabi (tek vergi numarası sahibi) gerçek ve tüzel kişi tacirler, Esnaf ve Sanatkar Odalarına kayıtlı olup üretim faaliyetiyle iştigal eden esnaf ve sanatkarlar ile joint-venture ve konsorsiyumlar ihracatçı olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, İhracatçı Birliğine üye olmak isteyen tacirlerden, bundan böyle İhracatçı Belgesi yerine, Ticaret Sicil Gazetesi ve Tek Vergi Numarası sahibi olduğunu tevsik eden belgeler aranacaktır.

İhracatçı Birliğine üye olmak isteyen esnaf ve sanatkarlardan ise, Tek Vergi Numarası mükellefliği yanında, üretim faaliyetiyle iştigal ettiklerini Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu'ndan alacakları bir belge ile tevsik etmeleri aranacaktır.

Joint-venture ve konsorsiyumlar ise, Tek Vergi Numarası mükellefliği olduğunu tevsik eden belge ve durumlarını belirtir ortaklık sözleşmesini İhracatçı Birliğine tevdi ederek üye olacaklardır.

6.1.1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan (96/1) sayılı “İhracat Belgesine İlişkin Tebliğ uyarınca”, "İhracatçı Belgesi" 15.1.1996 tarihinden itibaren uygulamadan kaldırılmıştır.

YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATINDA ÇIKIŞ GÜMRÜĞÜNDE SUNULACAK BELGELERİN HAZIRLANMASI VE TEMİNİ

1.Bitki Sağlık Sertifikası

Bitki ve bitkisel ürün ihracatçısının, ihraç edeceği ürünlerde hastalık, zararlı maddeler ve ilaç kalıntılarının bulunmadığını gösteren “Bitki Sağlık Sertifikası” adlı belgeyi temin etmesi gerekmektedir. Konu ile muhatap kurum, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarım İl Müdürlükleri’dir.

İstanbul, İzmir, Mersin ve İskenderun’da Bitki Sağlık Sertifikası’nı vermekle yetkili kuruluş Bölge Zirai Karantina Müdürlükleri’dir.

Bu uygulamanın uluslararası geçerliliği olması nedeniyle Bitki Sağlık Sertifikası önemli bir belgedir. Bu belgenin ihracat sırasında Gümrük İdarelerine ibrazı zorunludur.

Bitki Sağlık Sertifikasını Temin Etmek İçin İzlenecek Prosedür

-Yaş meyve ve sebzelerin kontrolünün yapılabilmesi için öncelikle ihracatçının, üyesi olduğu İhracatçı Birliğinin bu amaçla açtığı hesaba “Teknik Yardım Ücreti” yatırması gerekmektedir.

-İhracatçı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarım İl Müdürlüğü Bitki Koruma Şube Müdürlüğü’nden temin edebileceği Zirai Karantina Servisi Bitki İhraç Dilekçesini doldurduktan sonra Tarım İl Müdürülüğü’nden havale alır.

-İhracatçı, Bitki Koruma Şube Müdürlüğü’ne başvuruda bulunduktan sonra, ihraç konusu ürünün yüklendiği yerde kontrolör tarafından hijyenik kontrolü yapılır. Kontrolör Bitki Sağlık Sertifikası’nı tanzim ederek imzalar.

-Ortadoğu ve Körfez ülkeleri, bu belgenin ayrıca Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Dışişleri Bakanlığı ve kendi Büyükelçilikleri tarafından da tasdiklenmesini istemektedir. Bunun yanısıra, alıcı ülkelerin istekleri doğrultusunda laboratuvar analiz raporları da bu belgeye eklenmektedir.

Mesai saatleri dışında da kontrol işleri yürütülmektedir. Sertifikalar, yaş meyve sebze için 10 gün süreyle geçerlidir. İhracatın süresi içinde yapılmaması halinde tarım ürünlerinin yeniden muayene edilmesi ve sertifikanın yenilenmesi zorunludur. Tarım ürünleri daha önce muayene edilmemiş olsalar bile, ihraç anına kadar her zaman ve her yerde yeniden muayene edilebilir.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü
Akay Cad. No:3
06100, BAKANLIKLAR / ANKARA
Tel: (312) 417 41 76 (PBX)
Faks: (312) 418 63 18

Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü

2.Yaş Meyve ve Sebze İhracatında Zorunlu Standart Denetimi

Yaş meyve ve sebzelerin kontrolünün yapılabilmesi için öncelikle ihracatçının, üyesi olduğu İhracatçı Birliğinin bu amaçla açtığı hesaba “Teknik Yardım Ücreti” yatırması gerekmektedir.

Yaş meyve ve sebzelerin ihracatında, ihracatçı, ilgili "Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri Grup Başkanlığı"na müracaat eder. Yapılan kontroller sonucunda, mal standardına uygun bulunduğu takdirde, gümrüklere ibraz edilmek üzere, "Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri Grup Başkanlığı" tarafından, ihracatçıya "Standart Kontrol Belgesi" verilir.

1930'lu yıllarda başlatılan bu uygulamanın amacı, geleneksel tarım ürünlerimizin dış ülkelerdeki itibarını muhafaza etmek ve istikrarlı pazarlar yaratmaktır.

İhracatta standardı zorunlu uygulamadaki tarımsal ürünlerin ihracında, TS-EN-ISO 9000 veya ISO 9000 veya EN 29000 belgesine haiz ihracatçılar, kontrolden muaf tutulmaktadır. Bu suretle, ihracatçıların "Kalite Güvencesi Sistemi" kurmaya yönelmeleri beklenmektedir. Bunun yanısıra, yurt dışında iş yapan müteahhitler de işçilerinin ihtiyacı olan zorunlu standart kapsamı malların ihracında kontrollerden muaf tutulmaktadır. Ayrıca, hariçte işleme yoluyla yapılacak ihracat ile Bedelsiz İhracat Tebliği kapsamında yapılan ihracatta da Kontrol Belgesi aranmamaktadır.

YAŞ MEYVE VE SEBZE İHRACATINDA ZORUNLU UYGULAMADA BULUNAN STANDARTLAR

G.T.İ.P. Madde İsmi İlgili Standart

0701.90.50.00.00 Taze patates (1 Ocak'tan 30 Haziran'a kadar TS/1223 Turfanda

olanlar) Patates

0701.90.90.00.00 Diğerleri (Patates) TS/1222 Patates

0702.00.00.00.00 Domates (taze veya soğutulmuş) TS/794 Domates

0703.10.19.00.11 Kuru Soğan TS/796 Kuru Soğan

0703.20.00.00.11 Taze Sarımsak TS/1131 Sarımsak

0703.20.00.00.12 Kuru Sarımsak

0703.90.00.00.11 Pırasa TS/795 Pırasa

0704.10.00.00.11 Karnabahar TS/1074 Karnabahar

0704.90.10.00.11 Beyaz lahana TS/1075 Başlahana

0704.90.10.00.12 Kırmızı lahana

0704.90.90.00.00 Diğerleri

0705.11.00.00.00 Baş marul TS/1194 Yeşil Salata

0705.19.00.00.00 Diğerleri ve Marul

0706.10.00.00.11 Havuçlar TS/1193 Havuç

0707.00.05.00.00 Hıyarlar TS/1253 Hıyar

0707.00.90.00.00 Kornişonlar

0708.10.00.00.11 Kabuklu bezelye TS/798 Taze Bezelye

0708.20.00.00.11 Fasulye TS/797

0708.20.00.00.12 Barbunya (kabuklu) Taze Fasulye

0708.90.00.00.11 Kabuklu baklagiller TS/2123 Taze Bakla

0709.10.00.00.00 Enginarlar TS/1133 Enginar

0709.30.00.00.00 Patlıcanlar TS/1255 Patlıcan

0709.40.00.00.00 Yaprak kerevizleri TS/1206 Sap ve Kök Kereviz

0709.51.10.00.00 Agaricus cinsi mantarlar TS/2410 Sebzeler-

Yemeklik KültürMantarı

0709.60.10.00.11 Sivri biber TS/1205

0709.60.10.00.12 Dolmalık biber Taze Biber

0709.60.10.00.13 Çarliston biber

0709.60.10.00.14 Kırmızı biber (paprika)

0709.60.10.00.19 Diğerleri

0709.70.00.00.11 Ispanak TS/1130 Ispanak

0709.90.70.00.14 Sakız kabağı TS/1898 Sakız Kabağı

0709.90.90.00.11 Bamya TS/2122 Taze Bamya

0709.90.90.00.13 Maydanoz TS/1816 Maydanoz

0804.20.10.00.00 Taze incir TS/1813 Taze İncir

0805.10.10.00.00 Kan portakalı veya yarı kan portakalı TS/34

0805.10.30.00.11 Vaşington Turunçgil Meyveleri

0805.10.30.00.12 Şamuti

0805.10.30.00.19 Diğerleri

0805.10.50.00.00 Diğerleri

0805.10.80.00.00 Diğerleri

0805.20.10.00.00 Klemantin

0805.20.30.00.11 Monreale

0805.20.30.00.12 Satsuma

0805.20.50.00.00 Mandarin ve vilking

0805.20.70.00.00 Tanjerin

0805.20.90.00.11 King

0805.20.90.00.19 Diğerleri

0805.30.10.00.00 Limon (Citrus limon ve Citrus limonum)

0805.30.90.00.00 Tatlı limonlar (Citrus aurantifolia)

0805.40.00.00.00 Greyfurt ve Pomelo

0805.90.00.00.11 Diğer taze turunçgiller

0806.10.10.00.11 Sultani çekirdeksiz üzüm TS/101

0806.10.10.00.12 Rezaki üzümü Sofralık Üzüm

0806.10.10.00.13 Tarsus beyazı üzümü

0806.10.10.00.14 Müşküle üzümü

0806.10.10.00.15 Kardinal üzümü

0806.10.10.00.19 Diğerleri

0807.11.00.00.00 Karpuzlar TS/1132 Karpuz

0807.19.00.00.00 Diğerleri (Kavun) TS/1073 Kavun

0808.10.20.00.00 Elma, golden cinsi TS/100 Elma

0808.10.50.00.00 Elma, granny smith cinsi

0808.10.90.00.11 Starking elma

0808.10.90.00.12 Starkrimson elma

0808.10.90.00.19 Diğerleri TS/100 Elma

0808.20.50.00.00 Diğerleri (Armut) TS/184 Armut

0808.20.90.00.00 Ayva TS/1817 Ayva

0809.10.00.00.00 Kayısı TS/791 Kayısı

0809.20.05.00.00 Vişne (Prunus cerasus) TS/793

0809.20.95.00.00 Diğerleri (Kiraz) Kiraz ve Vişne

0809.30.10.00.00 Nektarinler TS/42 Şeftali

0809.30.90.00.00 Diğerleri (Şeftali)

0809.40.05.00.11 Can eriği TS/4101 Can Eriği

0809.40.05.00.13 Mürdüm eriği

0809.40.05.00.19 Diğer erikler TS/792 Erik

0810.10.00.00.00 Çilek TS/185 Çilek

0810.90.85.00.11 Nar TS/4953 Nar

Zorunlu uygulamada bulunan standartlar TSE’den temin edilebilir.

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ(TSE)

3.Borsa Tescil Beyannamesi

Zirai ürünlerin ihracatında gümrüğe sunulması gereken belgelerden biri de Borsa Tescil Beyannamesidir.

Zirai ürünlerin kayıt altına alınması amacıyla vergi kayıp ve kaçaklarının önlenmesini sağlamak üzere ve bürokratik işlemlerin azaltılması, borsaların geliştirilmesi için zirai ürün gümrük çıkış işlemlerinde ihracatçıdan Borsa Tescil Beyannamesi talep edilmektedir. Bu çerçevede, Ticaret Borsalarına Kote Edilen Maddelere ilişkin eşyanın ihracının talep edilmesi halinde, ihracatçıdan Borsa Tescil Beyannamesi istenmektedir.

Borsa Tescil Beyannamesi, Ticaret Borsalarının 13 Temmuz 1995 tarih ve 22342 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan kotasyon listelerinde bulunan zirai ürünlerin ihracında talep edilmektedir.

İlgili Ticaret Borsasından temin edilen Borsa Tescil Beyannamesi ihracatçı tarafından 3 nüsha olarak doldurulur ve borsaya onaylatılır.

Borsa Tescil Beyannamesinin Alınması İçin Gerekli Belgeler

 

 

• İhraç edilecek malın faturasının aslı

   

   

• Alım faturası veya müstahsil makbuzlarının aslı

• Stopaj vergisinin yatırıldığına dair makbuzun aslı

Gerekli belgelerin eksiksiz ibrazı halinde Borsa Tescil Beyannamesi, talebi takiben verilmektedir.

YAŞ MEYVE SEBZE SEKTÖRÜNDE İHRACAT TÜRÜ : KONSİNYE

Kesin satışı daha sonra yapılmak üzere dış alıcılara, komisyonculara, şube ve temsilciliklerine mal gönderilmesi şeklinde yapılan ihracat şeklidir.

Özellikle yaş meyve ve sebze ihracatında malın niteliği gereği çabuk bozulabilmesi, paketleme, depolama veya nakliyeden kaynaklanan ürün kaybı riskinin ve ürün fiyatlarındaki dalgalanmaların fazlalığı nedeniyle söz konusu sektörde genel kabul görmüş bir ihracat türüdür.

Konsinye ihracat talepleri ilgili ihracatçı birliklerine yapılır.

 

 

• Madde ve/veya ülke politikası açısından Müsteşarlıkça getirilebilecek düzenlemeler kapsamındaki mallarla ilgili konsinye ihraç talepleri Müsteşarlığın görüşü alındıktan sonra, bunun dışında kalan mallara ilişkin talepler ise doğrudan ihracatçı birliklerince sonuçlandırılır.

   

   

• Konsinye ihracata izin verilmesi halinde ihracatçı birliklerince gümrük beyannamesi üzerine konsinye ihracat meşruhatı düşülerek onaylanır.

   

   

• Konsinye ihracat meşruhatı düşülerek onaylanan gümrük beyannamelerinin 90 (doksan) gün içinde gümrük idarelerine tevdii gerekmektedir.

   

   

• İhracatçılar, konsinye olarak gönderilen malların kesin satışının yapılmasını müteakip 30 (otuz) gün içinde durumu, kendileri tarafından düzenlenmiş kesin satış faturası veya örneği ve gerekli diğer belgeler ile birlikte izni veren ihracatçı birliklerine ve aracı bankaya bildirirler.

• Konsinye olarak gönderilen malların fiili ihraç tarihinden itibaren bir yıl içinde kesin satışının yapılması gerekir. Bu süre, bitiminden önce başvurulmak kaydıyla haklı ve zorunlu nedenlerle izni veren merci tarafından toplam bir yıla kadar uzatılabilir.

• Süresi içinde satışı yapılan malların Kambiyo Mevzuatı'na göre bedellerinin, satılamaması halinde ise malların Gümrük Mevzuatı çerçevesinde yurda getirilmesi gerekir.

Konsinye İhracat

Yaş meyve ve sebzelerin gerek kolay bozulabilir olması ve gerekse fiyatlarının değişkenliği nedeniyle konsinye ihracat yöntemi özellikle ithalatçı açısından tercih edilmektedir. Ürün bedelinin kesin satış sonrası ödenmesi nedeniyle ithalatçı, söz konusu riskleri en aza indirmiş olmakta ve aynı zamanda finansman sıkıntısına da girmemektedir.

Konsinye ihracat yönteminde ihracatçı ve ithalatçı arasında karşılıklı güvenin esas olduğu unutulmamalı ve özellikle ihracatçı açısından belli bir riskin her zaman mevcut olduğu gözardı edilmemelidir.

 

 

• İhracatçı gerekli belgeler ile ihracatçı birliği ve aracı bankaya durumu bildirmektedir. İhracatçı birlikleri de verdikleri konsinye ihraç izinlerine ait bilgileri malın kesin satışını kendisine bildirilmesinden itibaren 3 işgünü içinde aracı bankaya gönderirler.

   

   

• Süresi içinde satışı yapılan malların Kambiyo Mevzuatına göre bedellerinin, satılmaması halinde ise malların Gümrük Mevzuatı çerçevesinde ülkemize geri getirilmesi gerekir.

   

   

• İhracatçı birlikleri madde veya ülke politikası açısından Dış Ticaret Müsteşarlığınca getirilecek düzenlemeler dışında kalan mallarla ilgili konsinye ihracat taleplerini sonuçlandırırlar. Diğer kapsamdaki mallara ilişkin konsinye ihraç taleplerinde Müsteşarlığın görüşünün alınnması gerekmektedir.

Kaynaklar

 

 

• Erkut ONURSAL,Dış Ticaret İşlemleri Ve Uygulama, Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri 1996, Ankara

   

   

• Oya BENLİ , İhracat Prosedürlerini Biliyor Musunuz?, İhracattta Pratik Bilgiler Serisi, İGEME, Ankara

   

• Dış Ticaret ve Yatırım Mevzuatı Cilt-I (Föy Volant), İGEME-İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, Ankara